نویسنده و بازبینی پزشکی: دکتر بهداد اسکندری ثانی، جراح و متخصص ارتوپدی، شماره نظام پزشکی ۱۱۷۷۳۶
آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵
بیشتر بیمارانی که با آرتروز به مطب می‌آیند، یک سؤال مشترک دارند: «آیا روش جدیدی هست که مجبور به عمل نشوم؟» جواب کوتاه این است که بله، در بسیاری از بیماران هست. اما «جدید» در درمان آرتروز معنی خاصی دارد. یک دارو یا یک تزریق معجزه‌آسا برای همه وجود ندارد. درمان امروز آرتروز یعنی انتخاب روش درست برای مرحله درست بیماری.
در این صفحه توضیح داده‌ایم آرتروز چطور تشخیص داده می‌شود، هر مرحله از آن به چه درمانی پاسخ می‌دهد و کدام روش‌هایی که این روزها درباره‌شان زیاد می‌شنوید واقعاً اثربخش‌اند. اگر به دنبال درمان جدید آرتروز در شیراز هستید، این اطلاعات کمک می‌کند با آگاهی بیشتری به ویزیت بیایید.
آرتروز شما در کدام مرحله است؟
نوع درمان به مرحله بیماری بستگی دارد. با معاینه و بررسی عکس رادیولوژی، بهترین گزینه برای شما مشخص می‌شود.
تلفن مطب: ۰۷۱۳۲۳۶۰۲۷۸ | هماهنگی نوبت: ۰۹۳۵۷۱۴۳۵۰۲
آرتروز چیست و چرا درمانش مرحله‌ای است؟
سر استخوان‌ها در مفصل با لایه‌ای از غضروف پوشیده شده است. این غضروف سطحی صاف و لغزنده می‌سازد تا استخوان‌ها بدون اصطکاک روی هم حرکت کنند. در آرتروز، این غضروف به تدریج نازک و ساییده می‌شود. استخوان زیر آن واکنش نشان می‌دهد، زائده‌های استخوانی تشکیل می‌شوند و بافت‌های اطراف مفصل ملتهب می‌شوند. نتیجه، درد و خشکی و محدودیت حرکت است.
آرتروز معمولاً بیماری میانسالی و سالمندی است و بیشتر بعد از ۵۰ سالگی دیده می‌شود. ولی کسانی که آسیب جدی مفصلی داشته‌اند ممکن است زودتر درگیر شوند. پزشکان آرتروز را به دو دسته تقسیم می‌کنند: آرتروز اولیه که با افزایش سن و بدون علت مشخص ایجاد می‌شود، و آرتروز ثانویه که دنبال یک علت مشخص مثل ضربه، شکستگی، عفونت مفصل یا ناهنجاری مادرزادی می‌آید. توضیح علمی‌تر این بیماری را در مطلب استئوآرتریت نوشته‌ایم.
چون غضروف از دست رفته خودبه‌خود بازسازی نمی‌شود، هدف درمان در هر مرحله فرق می‌کند. در مراحل اولیه، کم کردن درد و کند کردن پیشرفت بیماری هدف است. در مراحل پیشرفته، برگرداندن عملکرد مفصل. برای همین هیچ روشی برای همه بیماران «بهترین» نیست.
چه کسانی بیشتر در معرض آرتروز هستند؟
- افزایش سن: مهم‌ترین عامل خطر.
- اضافه وزن: هر کیلوگرم وزن اضافه، فشار بیشتری به زانو و لگن وارد می‌کند.
- انحراف پا: در پای پرانتزی یا ضربدری، وزن به‌طور نامتعادل روی یک سمت مفصل می‌افتد.
- آسیب قبلی مفصل: پارگی منیسک، آسیب رباط یا شکستگی‌های داخل مفصل.
- ژنتیک: سابقه خانوادگی آرتروز خطر ابتلا را بالا می‌برد.
علائم آرتروز؛ کی باید جدی‌اش گرفت؟
آرتروز معمولاً بی‌سروصدا شروع می‌شود. علائم رایج آن این‌هاست:
- درد مفصل که با فعالیت بیشتر و با استراحت کمتر می‌شود؛ در مراحل پیشرفته‌تر حتی هنگام استراحت و شب هم ادامه پیدا می‌کند؛
- خشکی صبحگاهی یا خشکی بعد از نشستن طولانی، که در آرتروز معمولاً کوتاه است و کمتر از نیم ساعت طول می‌کشد؛
- صدا یا حس سایش هنگام حرکت مفصل؛
- تورم اطراف مفصل، به‌ویژه بعد از فعالیت؛
- کم شدن دامنه حرکت و در مراحل پیشرفته، تغییر شکل مفصل.
آرتروز زانو
زانو شایع‌ترین مفصلی است که آرتروز می‌گیرد، چون بیشترین وزن بدن را تحمل می‌کند. درد معمولاً در داخل یا جلوی زانو حس می‌شود و با بالا و پایین رفتن از پله، نشستن روی زمین و برخاستن از صندلی بیشتر می‌شود. درباره علت‌ها و مراحل این مشکل در مطلب ساییدگی زانو بیشتر خوانده‌اید؟ اگر درد شما بیشتر جلوی زانو و پشت کشکک است، مطلب نرمی غضروف کشکک هم به کارتان می‌آید.
آرتروز لگن (ساییدگی لگن)
آرتروز لگن معمولاً با درد کشاله ران شروع می‌شود و ممکن است به ران، باسن یا حتی زانو تیر بکشد. بیماران اغلب می‌گویند پوشیدن جوراب و کفش، یا سوار شدن به ماشین برایشان سخت شده است. با پیشرفت بیماری لنگیدن هم ظاهر می‌شود. صبح‌ها و بعد از نشستن طولانی درد بیشتر است. در مراحل پیشرفته، درد شبانه خواب را مختل می‌کند. علاوه بر سن، اضافه وزن، ضربه و ناهنجاری‌های ساختاری مفصل ران از علت‌های ساییدگی لگن‌اند. درباره التهاب این مفصل در مطلب آرتریت لگن توضیح داده‌ایم.
آرتروز دست و گردن
مفاصل انتهایی انگشتان، قاعده انگشت شست و مهره‌های گردن هم از جاهایی هستند که آرتروز در آن‌ها شایع است. این نواحی معمولاً با دارو، اصلاح نحوه فعالیت و فیزیوتراپی کنترل می‌شوند.
آرتروز چطور تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص آرتروز معمولاً با سه قدم کامل می‌شود:
- شرح حال و معاینه: محل درد، زمان شروع، فعالیت‌هایی که درد را بدتر می‌کنند، دامنه حرکت و راستای اندام.
- عکس رادیولوژی: مهم‌ترین ابزار تشخیص آرتروز. عکس زانو ترجیحاً در حالت ایستاده گرفته می‌شود تا تنگ شدن فضای مفصل زیر بار دیده شود.
- MRI و آزمایش خون در صورت نیاز: MRI برای بررسی منیسک، رباط‌ها و ضایعات غضروفی به کار می‌رود. آزمایش‌هایی مثل ESR و فاکتور روماتوئید هم برای کنار گذاشتن آرتریت‌های التهابی درخواست می‌شوند، چون آرتروز به تنهایی آزمایش خون اختصاصی ندارد.
مراحل آرتروز و درمان مناسب هر مرحله
| مرحله | وضعیت مفصل | درمان‌های معمول |
|---|---|---|
| خفیف | ساییدگی اولیه غضروف، درد گاه‌به‌گاه | کاهش وزن، ورزش‌های تقویتی، فیزیوتراپی، داروی مسکن در صورت نیاز |
| متوسط | تنگ شدن فضای مفصل، درد با فعالیت روزانه | موارد بالا به‌همراه تزریق ژل، PRP یا ارتوکین؛ در صورت انحراف پا، بررسی جراحی اصلاح انحراف |
| پیشرفته | از بین رفتن قابل توجه غضروف، درد در استراحت و شب | تعویض جزئی یا کامل مفصل |
روش‌های درمان جدید آرتروز در شیراز
این روش‌ها را از ساده به پیشرفته مرتب کرده‌ایم. بیشتر بیماران با ترکیبی از چند روش درمان می‌شوند، نه فقط یکی.
کاهش وزن و ورزش؛ پایه هر درمان
شاید جدید به نظر نرسد، اما تقریباً همه راهنماهای معتبر دنیا این دو را اولین و مؤثرترین قدم می‌دانند. کم کردن حتی چند کیلوگرم از وزن، فشار وارد بر زانو را محسوس کم می‌کند. ورزش‌های تقویتی عضلات ران و لگن، به‌ویژه عضله چهارسر، مفصل را بهتر حمایت می‌کنند و درد را کم می‌کنند. پیاده‌روی، شنا، ورزش در آب و دوچرخه ثابت برای بیماران آرتروزی مناسب‌اند. ورزش‌های پرضربه بهتر است کنار گذاشته شوند.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی وقتی منظم و پیوسته انجام شود، با تمرین‌های هدفمند دامنه حرکتی را حفظ می‌کند و عضلات را تقویت می‌کند. جلسات پراکنده و نیمه‌کاره معمولاً نتیجه چندانی ندارند.
دارو
مسکن‌ها و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی در دوره‌های تشدید درد کمک می‌کنند. مصرف طولانی‌مدت آن‌ها، به‌ویژه در سالمندان و افرادی که مشکل معده، کلیه یا قلب دارند، باید زیر نظر پزشک باشد.
تزریق ژل (هیالورونیک اسید)
هیالورونیک اسید بخشی از مایع طبیعی مفصل است و در آرتروز کاهش پیدا می‌کند. تزریق آن در آرتروز خفیف تا متوسط زانو، در برخی بیماران درد را کم می‌کند و حرکت را راحت‌تر می‌کند. درباره نحوه انجام، تعداد جلسات و کاندیدهای مناسب، صفحه تزریق ژل زانو را بخوانید.
تزریق PRP (پلاسمای غنی از پلاکت)
در این روش از خون خود بیمار نمونه گرفته می‌شود. پلاسمای غنی از پلاکت آن جدا و به داخل مفصل تزریق می‌شود. پلاکت‌ها حاوی فاکتورهایی هستند که می‌توانند التهاب را تعدیل کنند. PRP بیشتر در آرتروز خفیف تا متوسط و در بیماران جوان‌تر به کار می‌رود. جزئیات این روش در صفحه PRP زانو آمده است.
ارتوکین‌تراپی
ارتوکین هم از خون خود بیمار تهیه می‌شود. خون در شرایط آزمایشگاهی خاصی نگه داشته می‌شود تا سرمی غنی از پروتئین‌های ضدالتهاب به دست بیاید. این سرم طی چند جلسه به مفصل تزریق می‌شود. چون از خون خود بیمار است، خطر واکنش آلرژیک پایین است. شواهد علمی درباره ارتوکین رو به افزایش است، ولی هنوز به اندازه روش‌های قدیمی‌تر گسترده نیست. به همین دلیل تصمیم برای استفاده از آن باید بعد از معاینه گرفته شود.
اوزون‌تراپی
تزریق اوزون پزشکی به داخل یا اطراف مفصل در برخی بیماران برای کاهش درد استفاده می‌شود. مطالعات انجام‌شده درباره آن محدودتر از ژل و PRP است. بنابراین آن را به‌عنوان یکی از گزینه‌های کمکی و نه درمان اصلی در نظر می‌گیریم.
درمان‌هایی که هنوز در مرحله پژوهش‌اند
احتمالاً درباره تزریق سلول‌های بنیادی یا آمبولیزاسیون شریان زانو (مسدود کردن عروق ملتهب اطراف مفصل با کاتتر) شنیده‌اید. مرور کاکرین روی مطالعات سلول بنیادی نشان می‌دهد این روش ممکن است درد و عملکرد را فقط کمی بهتر کند و قطعیت این نتیجه پایین است. آمبولیزاسیون هم فعلاً در قالب مطالعات بالینی بررسی می‌شود. این روش‌ها هنوز جزو درمان استاندارد آرتروز نیستند. اگر جایی به‌عنوان درمان قطعی آرتروز معرفی شدند، با احتیاط برخورد کنید.
آرتروسکوپی؛ چه زمانی کمک می‌کند و چه زمانی نه
بسیاری تصور می‌کنند «شستشوی زانو» با آرتروسکوپی آرتروز را درمان می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که آرتروسکوپی برای آرتروز به تنهایی فایده پایداری ندارد. این روش فقط وقتی کمک‌کننده است که بیمار علائم مکانیکی مشخصی داشته باشد، مثلاً گیر کردن زانو به خاطر پارگی منیسک یا تکه غضروف آزاد داخل مفصل.
جراحی اصلاح انحراف (استئوتومی)
در بیماران جوان‌تر، معمولاً زیر ۶۰ سال، که آرتروز فقط یک سمت زانو را درگیر کرده و علتش انحراف پاست، می‌توان با جراحی محور پا را اصلاح کرد. این کار وزن را به بخش سالم‌تر مفصل منتقل می‌کند و می‌تواند تعویض مفصل را سال‌ها عقب بیندازد. درباره این حالت در مطلب زانوی پرانتزی و درمان آن توضیح داده‌ایم.
تعویض مفصل
وقتی غضروف به میزان زیادی از بین رفته و درد حتی در استراحت هم ادامه دارد، تعویض مفصل مؤثرترین درمان است. این جراحی معمولاً بالای ۶۰ سال انجام می‌شود. برای زانو، راهنمای تعویض مفصل زانو در شیراز و برای لگن، صفحه تعویض مفصل لگن در شیراز را ببینید.
درمان آرتروز در شیراز با دکتر بهداد اسکندری ثانی
یکی از مشکلات رایج بیماران آرتروزی این است که برای هر روش درمان به یک پزشک جداگانه مراجعه می‌کنند. یک جا تزریق، جای دیگر فیزیوتراپی و بعد هم مشاوره برای جراحی. دکتر بهداد اسکندری ثانی، جراح و متخصص ارتوپد شیراز، کل این مسیر را پوشش می‌دهد: از تزریق ژل، PRP و ارتوکین‌تراپی تا جراحی اصلاح انحراف و تعویض مفصل زانو و لگن. وقتی همه گزینه‌ها در اختیار یک پزشک باشد، انتخاب درمان بر اساس شرایط شما انجام می‌شود، نه بر اساس روشی که آن مطب ارائه می‌دهد.
فلوشیپ اصلاح انحرافات اندام از استانبول در درمان آرتروز زانوهای پرانتزی و ضربدری به کار می‌آید، چون در این بیماران اصلاح محور پا می‌تواند مفصل طبیعی را حفظ کند. برای سایر مشکلات زانو هم می‌توانید صفحه جراح متخصص زانو در شیراز را ببینید.
سوابق و اعتبارنامه‌ها
- شماره نظام پزشکی: ۱۱۷۷۳۶
- دکتری پزشکی عمومی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز (۱۳۸۶)
- بورد تخصصی جراحی ارتوپدی با رتبه ممتاز، دانشگاه علوم پزشکی شیراز (۱۳۹۲)
- فلوشیپ جراحی زانو و شانه، پاریس، فرانسه (۱۳۹۷ تا ۱۳۹۸)
- فلوشیپ اصلاح انحرافات اندام، دانشگاه دولتی استانبول (۱۴۰۰)
- عضو انجمن ارتوپدی ایران و انجمن جراحان آسیب‌های ورزشی و زانوی اروپا (ESSKA)
- محل انجام جراحی‌ها: بیمارستان کوثر، بیمارستان شفا و بیمارستان مرکزی شیراز
بهترین دکتر ساییدگی زانو در شیراز را چطور انتخاب کنیم؟
برای درمان ساییدگی زانو، پزشکی را انتخاب کنید که:
- قبل از هر درمانی، مرحله آرتروز را با معاینه و عکس ایستاده مشخص کند؛
- همه گزینه‌ها را توضیح دهد، از ورزش و تزریق تا جراحی، و فقط یک روش را برای همه بیماران تجویز نکند؛
- درباره نتیجه واقعی هر روش شفاف باشد و قول درمان قطعی یا بازسازی غضروف ندهد؛
- در صورت نیاز به جراحی، خودش تجربه و مدرک قابل استعلام در این زمینه داشته باشد.
چطور پیشرفت آرتروز را کند کنیم؟
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید؛
- ورزش منظم و کم‌ضربه را کنار نگذارید، حتی اگر درد دارید؛
- فعالیت‌هایی مثل نشستن طولانی روی زمین و چمباتمه زدن را کم کنید؛
- آسیب‌های مفصل مثل پارگی منیسک یا رباط را جدی بگیرید و کامل درمان کنید؛
- تغذیه متعادل داشته باشید؛ رژیم غذایی سالم به کنترل وزن کمک می‌کند، هرچند هیچ مکمل یا غذایی به تنهایی غضروف را بازسازی نمی‌کند.
اگر درد زانوی شما در فصل سرما بیشتر می‌شود، مطلب آیا هوای سرد زانو درد را بدتر می‌کند؟ را بخوانید.
مطب درمان آرتروز در شیراز
آدرس: شیراز، خیابان معدل، حدفاصل خیابان هفت‌تیر و فلسطین (نرسیده به تقاطع فلسطین)، جنب رادیولوژی تابا، ساختمان نهال، طبقه همکف، واحد ۱
تلفن مطب: ۰۷۱۳۲۳۶۰۲۷۸، هماهنگی نوبت: ۰۹۳۵۷۱۴۳۵۰۲
اگر عکس رادیولوژی یا MRI قبلی دارید، همراه بیاورید تا در همان ویزیت اول بررسی شوند.
سؤالات رایج درباره درمان آرتروز
آیا آرتروز درمان قطعی دارد؟
جدیدترین روش درمان آرتروز زانو چیست؟
تزریق ژل بهتر است یا PRP؟
آیا آرتروز زانو حتماً به تعویض مفصل می‌رسد؟
ارتوکین‌تراپی چیست؟
آیا تزریق سلول بنیادی برای آرتروز مؤثر است؟
برای ساییدگی زانو به چه دکتری مراجعه کنم؟
برای درمان آرتروز در شیراز چطور نوبت بگیرم؟
نوبت ویزیت برای درمان آرتروز در شیراز
عکس رادیولوژی یا MRI قبلی خود را همراه بیاورید تا مرحله آرتروز و بهترین درمان برای شما در همان ویزیت مشخص شود.
تلفن مطب: ۰۷۱۳۲۳۶۰۲۷۸ | هماهنگی نوبت: ۰۹۳۵۷۱۴۳۵۰۲
شیراز، خیابان معدل، ساختمان نهال، طبقه همکف، واحد ۱
منابع علمی
- Arthritis of the Knee — OrthoInfo, American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)
- فواید و خطرات تزریق سلول‌های بنیادی در درمان آرتروز زانو — مرور کاکرین
این مطلب برای آگاهی بیماران نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد. انتخاب روش درمان باید بعد از ویزیت تخصصی انجام شود.
سلام خسته نباشید من برای گرفتن نمونه استوخانهای پنجه پام رفتم اصفهان ولی متسفانه استخوانهای پشن انگشتام را شکست الان خواستم ببینم امکان تعویضشون هست
سلام خسته نباشید. ببخشید برای درمان جدی آرتروز در شیراز پیام میدم. این روش غیر از جراحی هست؟
سلام وقت شما بخیر باشه. بله ممکن است مشکل از طریق دارو و یا تزریق درون مفصل و یا داروهای ضدالتهابی رفع شود. در مواردی هم ورزش های تقویتی و فیزیو تراپی پیشنهاد می شود.
درود. وقت بخیر. من اضافه وزن خیلی دارم و از آرتروز خیلی رنج می کشم.برای درمان از طریق جراحی میشه اقدام کرد؟
سلام وقت بخیر. بهتر است وزن خود را کاهش دهید و برای معاینات بیشتر به کلینیک مراجعه کنید.
سلام مادر من ارتروز گردن و کمر دارند . مفاصل ایشان بصورت گسترده درگیر هستند . البته مادر من پوکی استخوان ۴۹ درصدی دارند . مادرم ۶۵ سالشون هست . اول با ورم کف دست شروع شد . درد شدید انگشتان و تا نشدن انگشتان درد از کتف شروع میشد تا انگشتان ادامه داشت . با مراجعه به دکتر لیلا کشکولی و تشخی روماتیسم و دادن دارو که تاثیرات خیلی بدی از جمله درد گسترده شد؛ بی اشتهایی مفرط و ….. . و بعد از مدتی پشت سر متورم شد دقیقا گوش تا گوش و دردهای شدید در این ناحیه داشتند و بعد’ درد به سمت ران حرکت کرد به صورتی که از باسن تا کف پا درگیر شد . و در پا احساس گز گز و خواب رفتگی دارند . الان شب و روز اروم ندارند و خیلی درد در بدن ایشون گردش داره . البته در جریان عکس و ام ار ای گرفته شده دکتر دیگزی نظر دادند مادرم دیسک گردن و کمر دارد اما خیلی خفیف و نیاز به عمل ندارد . الان واقعا نمیدانم چکار کنم لطفا راهنمایی بفرمایید .
با سلام؛ ضمن آرزوی سلامتی.
لطفا برای مشاوره و ویزیت حضوری با شماره زیر در ارتباط باشید و عنوان بفرمایید که از طریق سایت تماس گرفتید.
09357143502
با تشکر از شما
با سلام؛ ضمن آرزوی سلامتی.
لطفا برای مشاوره و ویزیت حضوری با شماره زیر در ارتباط باشید و عنوان بفرمایید که از طریق سایت تماس گرفتید.
09357143502
با تشکر از توجه شما
من از درد شونه و گردن واقعاً عاصی شده بودم. خوابم نمی برد شب ها. بعد از شروع درمان با دکتر اسکندری، هم دردم کمتر شده هم انرژی روزم برگشته. دکتر خیلی با حوصله ست، وقت می ذاره و دقیق راهنمایی می کنه.
درد مچ دستم طوری بود که نمی تونستم حتی یه چایی بریزم. با درمان هایی که دکتر اسکندری برام انجام داد، دوباره برگشتم سر کارم. دکتر خیلی باحوصله هستن، همه چی رو کامل توضیح می‌دن.
من فکر می کردم آرتروز یعنی فقط درد همیشگی و قرص خوردن. ولی با روش هایی که دکتر استفاده کردن، فهمیدم می شه درد رو کنترل کرد و بهتر شد. الان ورزشم رو هم دوباره شروع کردم.