عمل تعویض مفصل زانو و مراقبت های قبل و بعد

عمل تعویض مفصل زانو

عمل تعویض مفصل زانو و مراقبت های قبل و بعد

عمل تعویض مفصل زانو

 مراقبت های قبل و بعد

جراحی آرتروپلاستی یا عمل تعویض مفصل زانو مستلزم برداشتن کامل بافت های آسیب دیده و/یا مفصل زانو به منظور جایگزین کردن آنها با پروتز مصنوعی است. هدف از این عمل، تسکین درد و بازگرداندن عملکرد طبیعی در مفصل آسیب دیده است. جراحی تعویض مفصل معمولا به بیمارانی که دچار درد و ناتوانی شدید ناشی از آرتریت پیشرونده هستند، توصیه می شود. از آنجا که آرتروز پیشرفته زانو می تواند با تاثیر در بیومکانیکال مفصل باعث افزایش خطر بروز سایر مشکلات مفصلی مانند مشکلات لگن، خطر سقوط، آسیب دیدگی استخوان زانو و سایر آسیب های سایش و پارگی شود، انجام عمل تعویض مفصل را توسط بهترین جراح زانو در شیراز ضروری می کند.

عمل تعویض مفصل زانو
هدف از عمل تعویض مفصل زانو، تسکین درد و بازگرداندن احساس عملکرد طبیعی و تحرک در مفصل آسیب دیده است

انواع آرتروپلاستی مفصل زانو

بسته به شدت مشکل و سایر عوامل، آرتروپلاستی معمولا به یکی از دو شکل زیر انجام می شود:

آرتروپلاستی جزئی (Partial arthroplasty)

در عمل تعویض جزئی مفصل زانو، فقط بخشهای آسیب دیده مفصل با پروتز مصنوعی جایگزین می شود، یا سطح آن بازسازی می گردد. هدف از بازسازی، حفظ باقیمانده مفصل و مقدار بیشتری از اجزاء آناتومی طبیعی خود بیمار است.

آرتروپلاستی کامل (Total joint arthroplasty)

در این نوع آرتروپلاستی کل مفصل زانو با مفصل مصنوعی تعویض می‌شود.

 

افراد واجد شرایط عمل تعویض کامل زانو

معمولا برای افرادی که دارای شرایط زیر هستند، عمل تعویض مفصل زانو پیشنهاد می شود:

·        درد زانو در حدی که در امور زندگی روزمره اختلال ایجاد میکند و به درمانهای غیر جراحی (فیزیوتراپی و ورزش، بریس، کاهش وزن، محدود کردن فعالیتهای دردناک، استفاده از وسایل کمکی مانند عصا، مصرف داروهای ضد التهاب و ضد درد و تزریق درمانی به زانو، از جمله تزریق کورتیزون یا اسید هیالورونیک،  PRP یا سلولهای بنیادی) پاسخ نداده است.

·        استئوآرتریت متوسط تا شدید و اشکال دیگر آرتروز، مانند روماتیسم و آرتریت تروماتیک (ناشی از آسیب دیدگی زانو)، شکستگی ها، پارگی غضروف و / یا رباط ها به نحوی که آسیب وارده از طرف آنها شدید باشد و به درمان های غیر تهاجمی پاسخ ندهد.

 

موارد منع عمل جراحی تعویض زانو

عمل جایگزینی مفصل زانو در موارد زیر توصیه نمی شود:

·        عفونت سیستمیک یا استعداد ابتلا به عفونت

·        مشکل قابل توجه در عضلات یا بافتهای نرم اطراف زانو ، مانند اختلالات عصبی عضلانی

·        شرایطی که بیهوشی برای آن خطر داشته باشد

·        مشکلات پوستی مانند پسوریازیس در منطقه ای که باید بر روی آن عمل شود

·        درد همراه با آرتروز در حدی که فعالیتهای روزمره و کیفیت زندگی فرد را محدود نکند

 

مراقبت های قبل از عمل تعویض مفصل زانو

برنامه ریزی

تعویض زانو یک عمل جراحی عمده است و بهبودی کامل آن می تواند تا 6 ماه یا بیشتر طول بکشد. بنابراین، انجام آن بهتر است به بعد از رویدادهای مهم زندگی، مانند جابجایی، عروسی خانوادگی و غیره موکول شود.

آمادگی جسمی

جهت کاهش خطر عوارض جراحی باید قبل از عمل نسبت به رفع مشکلاتی از قبیل دیابت کنترل نشده، بیماری شدید عروقی، چاقی مرضی، وضعیت نامناسب دهان و دندان (دندانهای شل، حفره دندانی یا عفونت لثه)، بی نظمی هایی نظیر کمبود آهن، تغذیه ناکافی اقدام نمود. همچنین سیگار کشیدن فعال یا استفاده از نیکوتین، سن بالای 80 سال و پوکی استخوان از مسایل مورد توجه می باشد.

توانبخشی قبل از عمل تعویض مفصل زانو

“پیش توان بخشی” یا فیزیوتراپی قبل از عمل می تواند به کاهش درد و افزایش عملکرد زانو بعد از عمل کمک کند.

سایر آماده سازی های مورد نیاز

مصرف آسپرین یا سایر داروهایی که لخته شدن خون را دشوارتر می کند، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، استروئیدها و داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی بدن، داروهای ضد درد مخدر، مصرف دخانیات، الکل را باید دو هفته قبل از عمل قطع کرد و پزشک جراح را در مورد وجود هر نوع بیماری، حساسیت دارویی یا مصرف هر نوع دارویی از جمله داروهای هومیوپاتی و مکمل های غذایی آگاه نمود.

 

نحوه انجام عمل جراحی تعویض زانو

قبل از عمل

پزشک جراح علاوه بر تاریخچه پزشکی کامل، معاینه کامل جسمی را انجام می دهد و بیمار را تحت آزمایش خون یا سایر آزمایش های تشخیصی قرار می دهد.

بیهوشی

بیهوشی می تواند به صورت بیهوشی عمومی، بی حسی موضعی (شامل بی حسی نخاعی، اپیدورال یا بلوک های عصبی محیطی) باشد، که به تنهایی یا در ترکیب با بیهوشی عمومی مورد استفاده قرار می گیرد. افراد سیگاری و الکلی بیشتر در معرض خطر عوارض مربوط به بیهوشی هستند.

شرح عمل

جراحی معمولا 2 ساعت برای هر زانو طول می کشد. برای بهبود دسترسی به مفصل، زانو تا 90 درجه خم می شود. جراح یک برش 8 تا 10 اینچی در وسط زانو ایجاد نموده، از اره مخصوص برای برداشتن نواحی آسیب دیده در کف استخوان ران و بالای استخوان درشت نی (تیبیا) استفاده می کند. استخوان ها به نحوی تغییر شکل داده می شود که متناسب با پروتز جدید خود باشند. افزایش دقت و تراز کردن برش ها به کمک رایانه انجام میشود. جراح ممکن است سطح پشت کشکک زانو (پاتلا) را مجدداً بازسازی کند و یک ایمپلنت یا کاشت بچسباند.

کاشت می تواند یک قطعه پلی اتیلنی باشد که به منظور تسهیل جایگیری پاتلا در برابر مفصل جدید وصل می شود. معمولا این اجزا با استفاده از سیمان استخوانی که سریع خشک می شود کنار هم نگه داشته می شوند. بعضی از انواع سیمان استخوانی باعث می شوند که بافت استخوانی روی آنها رشد نموده، به مرور زمان بچسبد. برای ایجاد فضای جذب کننده شوک، یک کوسن انعطاف پذیر، معمولاً از پلی اتیلن، در بالای سطوح جدید استخوان درشت نی قرار می گیرد که به عنوان کمک فنر بین دو سطح پروتز جدید عمل می کند.

خاتمه عمل

جراح پا را خم و راست می کند تا انعطاف پذیری اجزاء و دامنه حرکت جدید زانو را تست کند، سپس آن را صاف می کند تا اجزا، سیمان و استخوان به هم بچسبند. وی بافت های عمقی را که هنگام عمل بریده شده ترمیم می کند و در آخر، پوست را بخیه می زند.

مفصل زانوی تعویض شده
این تصویر نمای زانو را بعد از عمل تعویض کامل مفصل نشان می دهد

بعد از عمل جراحی تعویض مفصل زانو

 

در بیمارستان

بیمار بعد از عمل به اتاق ریکاوری منتقل می شود و پس از تثبیت فشار خون، نبض، تنفس و هوشیاری، به اتاق بخش منتقل می شود. به بیماران توصیه می شود از همان روز جراحی با کمک واکر یا سایر دستگاه های ارتوپدی، حرکت را شروع کنند. بسته به اینکه عمل تعویض مفصل زانو جزئی یا کلی باشد، بیمار یک تا چهار روز در بیمارستان می ماند. بیشتر بیمارانی که تحت تعویض مفصل جزئی قرار می گیرند، می توانند چند هفته پس از عمل، به کارهای سبک و فعالیت های عادی خود بازگردند.

 

 

در خانه

در خانه، تمیز و خشک بودن ناحیه جراحی بسیار مهم است. پزشک دستورالعمل حمام کردن را به بیمار می دهد. بخیه ها یا منگنه های جراحی هفته های بعد، طی مراجعه به مطب برداشته می شوند. برای کنترل درد مسکن درد تجویز می شود. در صورت وجود تب یا لرز، قرمزی، تورم، خونریزی یا ترشحات دیگر از محل برش، افزایش درد در اطراف محل برش، تهوع و سوزن سوزن شدن قسمت انتهایی ناحیه آسیب دیده، باید پزشک را مطلع نمود.

 

پیشنهادات مورد نیاز

از آنجا که خم کردن زانو و چمباتمه زدن باعث آسیب دیدگی زانو در طی دوره بهبودی می شود، بیمار باید تلاش کند با اقدامات زیر این خطر را به حداقل برساند:

  • محل خواب و بیداری حتی الامکان در یک طبقه باشد.
  • ارتفاع تخت تنظیم شود تا انتقال داخل و خارج از رختخواب به سهولت انجام شود.
  • با برداشتن قالیچه و سیم برق احتمال سر خوردن کاهش یابد.
  • همه پله ها نرده های محکم و در کنار توالت و دوش میله و چهارپایه قرار داده شود.
  • ارتفاع صندلی توالت اصلاح شود.
  • بسته های سرد برای کمک به کاهش تورم دم دست باشد.

 

توانبخشی بعد از عمل

شروع حرکت در اولین فرصت بسیار مهم است. فیزیوتراپیست توانبخشی ورزشی را برنامه ریزی می کند. این برنامه شامل تمرینات تقویت زانو، تمریناتی برای بهبود دامنه حرکت، کاهش بافت اسکار و نحوه استفاده از وسایل کمکی مانند واکر و عصا است. درد با دارو کنترل می شود تا مانع از انجام حرکات نشود. درمان فیزیوتراپی تا زمانی که عضلات قدرت و دامنه حرکات خود را به دست نیاورده باشند، ادامه خواهد یافت.

توانبخشی بعد از عمل
شروع حرکت در اولین فرصت بعد از عمل تعویض مفصل از اهمیت زیادی برخوردار است

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*